Evcil ve yabani hayvanların dış hastalıklar yönünden muayenesi; hasta hayvan  hakkında hayvan sahibi ya da bakıcısından hastalıkla ilgili bilgilerin alındığı hastanın özgeçmişi (anamnez) ile başlar. Aynı zamanda hasta hayvanın dış görünüş (Signalement-Eşkâl) ve sağlık durumu ile ilgili normal ve normal olmayan  tavırları (Habitus)’nın izlenmesi muayenin ilk basamağını oluşturur.

Hayvan sahibi tarafından şikayet edilen hastalıkla ilgili özel sistemik muayeneden önce, anamnez, hastanın eşkali ve habitusu muayene yapan veteriner  hekime hastalıkla ilgili önemli ön bilgiler verir. Bu bilgiler Atlas Veteriner Kliniği olarak  hastalığı tanımamızda önemli ipuçları sağlar. Hasta hayvanın muayenesini yapan  veteriner hekimimiz hayvandaki yapısal (anatomik) ve görevsel (fizyolojik)  bozuklukları tespit edebilmesi için sistemik bir muayene yapmaktadır. Sistemik  muayeneyi yapan veteriner hekim sağlıklı hayvanda sistemi oluşturan organ veya  dokuların anatomik yapılarını ve sistemlerin nasıl çalıştığını (fizyolojisini)  çok iyi bilmesi gerekir. Aksi takdirde yapacağı muayenede neyin normal neyin  anormal olduğunu anlayamaz.

Veteriner hekimimiz hiçbir zaman hasta hayvanı görmeden hayvan sahibinin  bilgileri doğrultusunda hastalıkla ilgili bir kanaata varmaz ve tedavi  uygulamaz.

Hasta hayvanı muayene eden veteriner hekimimiz muayeneye başlarken başarılı olacağına inanır. Anemnez alırken bir taraftan hangi muayene yöntemlerini  uygulayacağına karar verir. İhtiyaç durumunda  hastalıkla ilgili bilgilerini yenilemekte ve uygulayacağı tedavi seçeneklerini  tam belirlemek için konuyla ilgili kaynaklara başvurmaktan çekinmemektedir.  Veteriner hekim kendi bilgi ve deneyimini aşan hastalıklarda konunun uzmanı ya  da uzmanları ile temas kurar ya da hasta hayvanı uzmanına emanet eder.

Hayvanların bütün sistemleri muayene edilmelidir. Hasta hayvanı muayene eden  veteriner hekimimiz pek çok muayene yöntemlerine başvurur. Bu muayene yöntemleri;  asıl muayene yöntemleri ve yardımcı muayene yöntemleridir.

Asıl muayene yöntemlerinde veteriner hekimimiz, görme, işitme, koklama ve dokunma  gibi duyularını kullanır. Bunlar:

  • Görerek muayene (İnspeksiyon)
  • El ile muayene (Palpasyon)
  • Vurarak muayene (Perküsyon)
  • Dinleyerek muayene (Oskultasyon)
  • Kokunun değerlendirilmesi ile muayene
  • Ölçme ile muayene
  • Vücut ısısının değerlendirilmesi
  • Sondalama ile muayenelerdir.

Yardımcı muayene yöntemleri ise, asıl muayene yöntemleri ile tanının tam konulamadığı durumlarda, özel muayene yöntemlerinden yararlanılarak kesin tanıya  yardımcı olan muayene yöntemleridir. Bunlar:

  • Görüntüleme ile muayene;
  • Radyolojik muayene (direkt- endirekt)
  • Ultrasonografik muayene
  • Endoskopik muayene
  • Tomogrofik muayene
  • Manyetik Rezonans Görüntüleme  (EMAR)
  • Histopatolojik muayene
  • Mikrobiyolojik muayene
  • Biyokimyasal muayene
  • Parazitolojik muayene
  • Fizyolojik muayenelerdir.

Asıl ve yardımcı muayeneler ile kesin tanı konulamadığı bazı durumlarda tanı için bazı operasyonlar yapılırki; bunlara “Diagnostik operasyonlar” adı verilir. Bunlar ;

  • Diagnostik enjeksiyonlar,
  • Diagnostik punksiyonlar
  • Diagnostik laparotomi (celiotomie) lerdir.